Pactos1

 

 

ITUNAK ETA TRAIZIOAK.

I. Lib. "Donostiatik Bilboko itunera"

CARLOS MARIA OLAZABAL ESTECHA

 

 

 

Afrikan matxinatutako militarrak altxatu eta gero, EAJ-PNVk alderdia piztu berri zen urakanaren erdian kokatuko duen jarrera hartuko du Gipuzkoan, uztailaren 18ko gauean. Hilabetetan zehar matxinadaren inguruan azpijokoan aritu ostean, elementu aktibo gisa edo, behintzat, elementu neutral gisa (bere alderdi katolikoko estatusa baliatuz), aliantza sortzen du Fronte Popularrarekin, Espainian Eliza jazartzen zuen koalizioa, Euskadi eta Espainian abismoa sortuz. Aldi berean, matxinatutako militarrek nazioarteko arazo propagandistiko eta erlijioso larria sortzen dien ustekabeko oposizio batekin egiten dute topo, eta aliatu bat galtzen dute. Egoera horren aurrean, nazionalek eta Elizak EAJ-PNV bandoz aldarazten saiatzen dira, edo behintzat, gatazkan parte ez hartzeko konbentzitzen. Helburu hori lortzeko, 1936ko uztailean negoziaketak hasten dira.


1936ko uztaila, abuztua eta irailean zehar, kontaktuak etengabeak dira. Donostia erresistentzia barik jausi ondoren, frontean ia agertu ez ziren nazionalistei esker, negoziaketek porrot egingo dute 36ko urrian Fronte Popularreko Gobernuak Euskal Estatutua indarrean jarri eta gero.


Baina Estatutuak ekarritako pozak Euzkadiko Gobernuko tropek 36ko abenduan Gasteizko erasoan izandako porrotarekin kontrastea egingo du, Villarrealko batailan (egungo Legutio, Araba). Tropa ugari baina ofizial gutxi eta elkartasun falta nabaria zuen armada baten porrota, defentsarik gabeko hiri irekia okupatzeko ezintasuna agerian jarri zuena. Egoera honek jokaleku ezberdin baten aurrean jartzen du EAJ-PNV: bake-tratua aparte egiteko saiakera, lortutakoa kontserbatuz eta bando bat aukeratu aurretiko bidegurutze beldurgarrira itzultzea bilatuz.
Horrela, 37ko negua iritsi baino lehen Jesuita askok (agian ez ustekabean) bitarteko anitzen bitartez burutuko diren negoziaketak suspertuko dituzte, Vatikano eta Monsinore Gomáren gidaritzapean. Joan-etorri ugarirekin garaturiko negoziaketa horiek (kontrako aldeko eremura ere), Vatikanoak Francori egindako eskaintza batekin bukatuko dira (nahiz eta Gernikako bonbardaketa gertatu). EAJ-PNVri Aita Santuaren izenean helaraziko dioten eskaintza, Bilbo eta nazionalisten errendizioa zehazteko, baina nazionalistek, sistematikoki ezeztatu dutena. Dokumentazio honek, ordea, kontrakoa egiaztatzen du.


Autore askoren arabera, bi aldeek eskainitako baldintzak bete zituzten, batez ere industriarekiko errespetuari eta errepresalia faltari dagokionez. Eskaintzak, besteak beste, Kontzertu Ekonomikoa mantentzea eta estatus politiko eta administratibo berezia, Araba eta Nafarroa bezala, barne hartzen zituen.

 

402 or.; 30,5 x 22,5 cm; Paper-azalez
Prezioa: 100 € (Obra osoa, inprimatua) | ISBN: 978-84-613-4370-6

 

 

DescargaGratuita

PP | PP VASCO |

Copyright © 2016. Todos los derechos reservados.Fundación Popular de Estudios Vascos